Jak załatwić meldunek w Niemczech krok po kroku 🇩🇪

Przeprowadzka do Niemiec to zawsze wyzwanie. Jednym z pierwszych obowiązków jest zameldowanie się w urzędzie (Anmeldung). Bez tego nie otworzysz konta w banku, nie podpiszesz umowy na Internet, ani nie zapiszesz dziecka do szkoły. Aby uzyskać meldunek w Niemczech musisz podjąć konkretne kroki.

Poniżej znajdziesz przewodnik krok po kroku – jak wypełnić obowiązek meldunkowy.

Krok 1: Gdzie się zgłosić, aby zameldować się w Niemczech?

👉 Jeśli chcesz zalegalizować swój pobyt w Niemczech. Musisz udać się do urzędu meldunkowego (Bürgeramt lub Einwohnermeldeamt), którego nazwa różni się w zależności od miejsca i landu. Możesz też spotkać się z następującymi nazwami:

• Bürgerbüro
• Bezirksamt
• Meldestelle
• Rathaus (w mniejszych gminach).

💡 Ciekawostka: w dużych miastach (Berlin, Hamburg, Monachium) meldunek możesz załatwić w dowolnym Bürgeramt w obrębie miasta, niekoniecznie w swojej dzielnicy. To przydatne, gdy w jednym urzędzie nie ma już wolnych terminów.

Krok 2: Anmeldung, Ummeldung czy Abmeldung?

Sprawdź, jaki formularz musisz wypełnić. Jeśli chcesz się zameldować, musisz wypełnić formularz meldunkowy (Meldeschein / Meldeformular). W zależności, czy zgłaszasz nowe miejsce zamieszkania, czy zmieniasz adres, czy się wymeldowujesz, musisz to zgłaszać swój adres zamieszkania. Formularz dotyczący meldunku znajdziesz po przyjeździe na miejsce lub w Internecie.

• Anmeldung – zgłoszenie nowego adresu, gdy przeprowadzasz się do innego miasta lub gminy.
• Ummeldung – zmiana adresu w obrębie tej samej miejscowości.
• Abmeldung – wymeldowanie, potrzebne przy wyprowadzce za granicę lub rezygnacji z Nebenwohnsitz.

ℹ️ Jeśli zmieniasz Hauptwohnsitz, urząd automatycznie wymelduje poprzedni adres – nie musisz robić tego osobno.

Krok 3: Niezbędne dokumenty

Niezależnie od tego, czy chodzi o Anmeldung czy Ummeldung, te dokumenty są potrzebne:

✅ Dowód osobisty albo paszport (Personalausweis / Reisepass)

• dla cudzoziemców spoza UE: paszport + karta pobytu (Aufenthaltstitel / eAT).

✅ Formularz meldunkowy (Anmeldeformular) – wypełniony i podpisany.

✅ Potwierdzenie zamieszkania od właściciela mieszkania (Wohnungsgeberbestätigung / Vermieterbescheinigung) – obowiązkowe od 2015 r.

✅ Dodatkowe dokumenty w zależności od sytuacji:

• dla małżeństw: odpis aktu małżeństwa (Heiratsurkunde),
• dla dzieci: odpis aktu urodzenia (Geburtsurkunde),
• jeśli nie możesz przyjść osobiście: pełnomocnictwo (Vollmacht) + dowód osoby upoważnionej.

✅ Opcjonalnie:

• Abmeldebestätigung ze starego adresu (jeśli urząd tego wymaga),
• deklaracja wyznania (Religionszugehörigkeit) – wpływa na obowiązek podatku kościelnego (Kirchensteuer).

Ile masz czasu na meldunek?

📅 W zależności od landu, zwykle należy to zrobić w ciągu 7 lub 14 dni od przeprowadzki lub wprowadzenia – dokładna długość zależy od gminy.

• Podstawa prawna: Bundesmeldegesetz (BMG) – każdy, kto mieszka w danym miejscu ponad 6 miesięcy, musi się zameldować.
• Spóźnienie = mandat (20–30 €, w teorii nawet więcej).
• Jeśli masz dowód, że próbowałaś/eś umówić wizytę wcześniej (np. rezerwacja online), urząd zwykle odstępuje od kary.

  👉 Obywatele UE mogą przebywać w Niemczech bez meldunku do 3 miesięcy – jeśli jednak ktoś zamierza przebywać w Niemczech dłużej niż 3 miesiące i chcesz, żeby twój dłuższy pobyt był legalny, konieczne jest zgłoszenie adresu w Einwohnermeldeamt. Przy wyjeździe z Niemiec na stałe trzeba się dodatkowo wymeldować (Abmeldung).

Ile kosztuje meldunek?

💶 W większości przypadków meldunek i przemeldowanie są darmowe, o ile zrobisz to w terminie.
⚠️ Niektóre urzędy pobierają symboliczną opłatę administracyjną – zwykle do 20 €. Wysokość ustalana jest w zależności od miasta. Najlepiej sprawdzić na stronie swojego Bürgeramt.

Jak wygląda wizyta w niemieckim urzędzie?

• Umawiasz termin (online, telefonicznie lub na miejscu).
• Zabierasz wszystkie wymagane dokumenty.
• Urzędnik sprawdza dane i wydaje Meldebescheinigung – dokument potwierdzający meldunek.

👉 Meldebescheinigung to najważniejszy i obowiązkowy dokument – bez niego nie otworzysz konta w banku, nie podpiszesz wielu umów i nie zarejestrujesz samochodu.

Możliwość meldunku online

Coraz więcej urzędów umożliwia meldunek online. Potrzebujesz wtedy:

• Wohnungsgeberbestätigung,
• elektroniczny dowód osobisty z funkcją PIN (Personalausweis mit Online-Ausweisfunktion).

Po rejestracji online:
✔️ otrzymasz potwierdzenie e-mailem,
✔️ ściągniesz cyfrową Meldebestätigung,
✔️ pocztą dostaniesz naklejkę z nowym adresem do dowodu lub paszportu.

Hauptwohnsitz czy Nebenwohnsitz?

• Hauptwohnsitz = tam, gdzie spędzasz najwięcej czasu (dla rodzin: adres, gdzie mieszka rodzina).
• Nebenwohnsitz = dodatkowe mieszkanie (np. w miejscu studiów lub pracy).

ℹ️ W niektórych miastach obowiązuje dodatkowa opłata – tzw. Zweitwohnsitzsteuer.

Czego unikać – Scheinwohnsitz

⚠️ Fałszywy meldunek (Scheinwohnsitz) – np. u znajomych, mimo że faktycznie tam nie mieszkasz – jest wykroczeniem. Pamiętaj więc, że brak wizyty w urzędzie może skutkować grzywną. Lecz nie tylko ty możesz otrzymać grzywnę za brak meldunku w Niemczech.

• Kara dla osoby meldowanej: grzywna.
• Kara dla właściciela, który wystawił fałszywe zaświadczenie: nawet do 50 000 €.

Co jeszcze załatwisz w Einwohnermeldeamt?

Oprócz meldunku, Einwohnermeldeamt zajmuje się m.in.:

• wydawaniem dowodów i paszportów (również dla dzieci),
• urzędowymi poświadczeniami (Beglaubigungen),
• dokumentami potrzebnymi do Kindergeld,
• Melderegisterauskunft – oficjalnym potwierdzeniem adresu innej osoby.

Przydatne zwroty po niemiecku

• Ich möchte mich anmelden. – Chciał(a)bym się zameldować.
• Ich brauche eine Meldebescheinigung. – Potrzebuję zaświadczenia o meldunku.
• Hier sind meine Unterlagen. – Tutaj są moje dokumenty.
• Können Sie mir bitte helfen, das Formular auszufüllen? – Czy może mi Pan/Pani pomóc wypełnić formularz?

✨ Podsumowanie
Meldunek w Niemczech to obowiązek, ale i klucz do dalszych formalności: od banku po Krankenkasse. Jeśli planujesz dłuższy pobyt w Niemczech, pracujesz w Niemczech, potrzebujesz ubezpieczenia zdrowotnego, prowadzisz działalność gospodarczą w Niemczech, to koniecznie musisz mieć zaświadczenie potwierdzające zameldowanie. Dzięki odpowiednim dokumentom i znajomości procedury wszystko przebiega sprawnie. Warto pamiętać o różnicach między Anmeldung, Ummeldung i Abmeldung, a także o tym, że meldunek online staje się coraz częściej dostępny.